Thứ Tư, 15 tháng 10, 2008

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NGHỀ,

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NGHỀ,
BỒI DƯỠNG TRÌNH ĐỘ CHÍNH TRỊ, Ý THỨC GIAI CẤP
CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN

Ths. Đinh Ngọc Giang

Qua hơn 20 năm đổi mới, cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giai cấp công nhân nước ta đã có những chuyển biến quan trọng, tăng nhanh về số lượng, đa dạng về cơ cấu, chất lượng được nâng lên, đã hình thành ngày càng đông đảo bộ phận công nhân trí thức; đang tiếp tục phát huy vai trò là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế; có nhiều cố gắng để phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Tuy nhiên, sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế; thiếu nghiêm trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề; tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế; đa phần công nhân từ nông dân, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống. Nghị quyết HNTW 6 khóa X của Đảng chỉ rõ: “Giác ngộ giai cấp và bản lĩnh chính trị của công nhân không đồng đều; sự hiểu biết về chính sách, pháp luật còn nhiều hạn chế. Tỉ lệ đảng viên và cán bộ lãnh đạo xuất thân từ công nhân còn thấp. Một bộ phận công nhân chưa thiết tha phấn đấu vào Đảng và tham gia hoạt động trong các tổ chức chính trị - xã hội”[1].
Xuất phát từ những tồn tại, yếu kém của giai cấp công nhân nước ta hiện nay và để thực hiện thắng lợi mục tiêu "đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại", Hội nghị Trung ương sáu khóa X đề ra mục tiêu xây dựng giai cấp công nhân đến năm 2020 là: “Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, có giác ngộ giai cấp và bản lĩnh chính trị vững vàng; có ý thức công dân, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tiêu biểu cho tinh hoa văn hoá của dân tộc; nhạy bén và vững vàng trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và những biến đổi của tình hình trong nước; có tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết, hợp tác quốc tế; thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam. Nói chung, trong các doanh nghiệp đều có tổ chức cơ sở đảng, công đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, phát triển nhanh về số lượng, nâng cao chất lượng, có cơ cấu đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước; ngày càng được trí thức hoá: có trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cao, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học - công nghệ tiên tiến, hiện đại trong điều kiện phát triển kinh tế tri thức; thích ứng nhanh với cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế; có giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động cao”[2].
Mục tiêu đòi hỏi phải có một hệ thống những giải pháp đồng bộ với trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và sự nỗ lực vươn lên của bản thân mỗi người công nhân, sự tham gia đóng góp tích cực của người sử dụng lao động. Trong đó, sự lãnh đạo đúng đắn của các cấp ủy Đảng đối với việc nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề, lãnh đạo giáo dục ý thức chính trị, ý thức giai cấp của công nhân có vai trò cực kỳ quan trọng.
1. Nâng cao hiệu quả lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với việc đào tạo nghề, nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề, tác phong công nghiệp của giai cấp công nhân đáp ứng yêu cầu của một nền sản xuất lớn, tiên tiến và hiện đại trong những năm tới.
Tiếp tục đổi mới nội dung lãnh đạo của Đảng đối với mở rộng quy mô và các hình thức đào tạo, đáp ứng đủ số lượng công nhân và phù hợp với sự biến đổi cơ cấu ngành kinh tế.
Theo chiến lược phát triển kinh tế – xã hội từ 2001-2010, dân số nước ta vào khoảng 88-89 triệu người, trong đó, có 56,8 triệu người ở độ tuổi lao động. Vào năm 2010, tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm xuống còn 50%, tức khoảng 28,4% triệu người; Tỷ lệ lao động công nghiệp tăng lên 23-24%, tức khoảng 13,6 triệu; Lao động dịch vụ khoảng 26-27%, tức khoảng 14,8 triệu người. Từ nay đến khi đó, ngoài số công nhân công nghiệp, còn phải đào tạo cho các ngành nông nghiệp và dịch vụ. Nếu khoảng 1/3 lao động dịch vụ được đào tạo nghề, thì từ nay đến năm 2010, chúng ta phải đào tạo trên 20 triệu công nhân, chiếm khoảng 35% số người ở độ tuổi lao động và trên 20% dân số. Giả định trong 10 năm tiếp theo, số lượng công nhân trong các ngành tăng lên khoảng 60% thì đến năm 2020, giai cấp công nhân Việt Nam sẽ có khoảng 28-29 triệu người, chiếm khoảng 30% dân số cả nước.
Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, số công nhân cần phải tăng 17,5 triệu vào năm 2010 và 25,5 triệu vào năm 2020 và đều phải qua một hình thức đào tạo nhất định.
Muốn đạt được chỉ tiêu này, phải có sự quyết tâm rất lớn của các cấp ủy đảng (đặc biệt ở tầm vĩ mô), lãnh đạo chính quyền các cấp, các ngành, các tổ chức kinh tế – xã hội, các thành phần kinh tế và cá nhân nỗ lực đầu tư mở rộng quy mô, hình thức đào tạo của hệ thống trường lớp dạy nghề và trang thiết bị phục vụ dạy và học. Các chủ trương, chính sách lớn của cấp ủy đảng phải được tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh, kết hợp mở rộng quy mô hiện có và các hình thức đào tạo (học qua trường lớp, học tại doanh nghiệp, đào tạo từ xa, kết hợp đào tạo ngắn hạn với dài hạn...). Phấn đấu mỗi công nhân trước khi vào làm việc phải qua một kỳ đào tạo tối thiểu là 6 tháng.
Xây dựng đội ngũ giáo viên trong hệ thống các trường dạy nghề có đức, có tài là cơ sở quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất và từng bước xây dựng đội ngũ công nhân trí thức theo tinh thần Nghị quyết HNTW 6 khóa X “Chú trọng đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề. Có chính sách để các thành phần kinh tế tham gia đầu tư các cơ sở đào tạo nghề với phương tiện kỹ thuật hiện đại. Có chính sách khuyến khích liên kết các cơ sở đào tạo nghề và các doanh nghiệp trong đào tạo, đào tạo lại”[3].
Các cấp ủy đảng của các trường dạy nghề, của Bộ Lao động, Thương binh và xã hội cần tích cực đổi mới nội dung lãnh đạo của Đảng đối với xây dựng đội ngũ giáo viên dạy nghề - giỏi chuyên môn, nhiệt tình, trách nhiệm trong sự nghiệp đào tạo, luôn có ý thức tự học tập để không ngừng cập nhật thông tin khoa học, kỹ thuật mới của thế giới, nâng cao trình độ trí tuệ, chuyên môn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề: Đào tạo lại giáo viên thích ứng với yêu cầu phát triển khoa học – công nghệ hiện đại dưới nhiều hình thức: dài hạn, ngắn hạn, tập huấn... Muốn vậy, phải chuẩn hóa chức danh theo mốc thời gian nhất định, để giáo viên tự phấn đấu. Đồng thời từng ngành, từng trường phải có quy hoạch, kế hoạch cụ thể trong đào tạo các chức danh cho đội ngũ giáo viên dạy nghề.
Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với đào tạo và đào tạo lại nghề cho công nhân phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bám sát chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Kế hoạch đào tạo nghề phải dựa trên căn cứ chiến lược phát triển kinh tế – xã hội mà trực tiếp là định hướng phát triển công nghiệp. Theo kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch vùng Đồng bằng Bắc bộ, bao gồm Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh và các chuỗi đô thị vệ tinh lân cận, đến 2010 cần 1 triệu công nhân nông – lâm – ngư nghiệp; gần 1,2 triệu công nhân công nghiệp, 1,5 triệu nhân viên du lịch, 1000 kỹ thuật viên trung cấp và 8000 kỹ sư. Muốn vậy, phải đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho công nhân, đặc biệt là công nhân trẻ, công nhân từ nông dân, công nhân nữ, nhằm phát triển về số lượng, bảo đảm về chất lượng, hợp lý về cơ cấu, để nước ta có một đội ngũ công nhân có trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp ngày càng cao, có khả năng tiếp thu nhanh và làm chủ công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đồng thời, căn cứ vào quy hoạch phát triển, ngành dạy nghề cần phân bổ các chỉ tiêu đào tạo và có sự điều chỉnh bổ sung, tạo ra sự phù hợp giữa đào tạo và sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế.
Xây dựng chính sách huy động các cơ sở sản xuất thuộc tất cả các thành phần kinh tế đều có trách nhiệm đầu tư vào công tác đào tạo và bồi dưỡng công nhân là khâu quan trọng nhất của quá trình tái sản xuất. Phải xã hội hóa công tác đào tạo, nâng cao trình độ học vấn và tay nghề cho công nhân, trí thức hóa đội ngũ công nhân. Nhanh chóng quy hoạch lại các trường dạy nghề, đào tạo công nhân theo chiến lược kinh tế - xã hội và cơ cấu kinh tế, cơ chế quản lý mới. Kế hoạch hóa dạy nghề một cách tổng hợp, đồng bộ nhằm thực hiện sự cân đối trong nội bộ hệ thống giáo dục, cũng như giữa hệ thống đào tạo và hệ thống kinh tế, giữa đào tạo và sử dụng. Nhanh chóng cải cách nội dung, phương pháp đào tạo theo hướng công nhân giỏi một nghề, biết thêm một vài nghề khác, lý luận gắn với thực hành, tạo điều kiện để học sinh làm quen với sản xuất công nghiệp, với đời sống công nhân, với các lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước.
Về đào tạo lại, trong khi đào tạo lại chưa thành ý thức tự giác của doanh nghiệp và cá nhân, cần có những biện pháp thúc đẩy hình thức này. Cụ thể là:
+ Nhà nước nên đặt vấn đề đào tạo lại trình độ chuyên môn và tay nghề cho công nhân trong chương trình giáo dục đào tạo chung của đất nước. Không nên chỉ xem vấn đề đào tạo lại là công việc của các doanh nghiệp hay chính bản thân người công nhân.
+ Nhà nước nên trích một phần trong các khoản đóng góp của doanh nghiệp làm kinh phí cho đào tạo lại, tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở các lớp đào tạo tại chỗ nâng cao tay nghề cho công nhân.
+ Cải cách chế độ phân phối, nới rộng chênh lệch tiền lương giữa các trình độ bậc thợ để công nhân phấn đấu.
+ Tổ chức lao động nên bố trí những người có tay nghề khác nhau làm những công việc khác nhau. Nếu bố trí xen kẽ, những người có tay nghề thấp không cảm thấy mình tự phải nâng cao trình độ tay nghề.
+ Thực hiện chế độ khen thưởng kịp thời, xứng đáng đối với những công nhân có tay nghề cao, phát huy sáng kiến trong sản xuất, thúc đẩy phong trào học tập, nâng cao tay nghề của công nhân.
Thực tế cho thấy, giai cấp công nhân mà giá trị của họ là có tri thức và đôi bàn tay nghề nghiệp, vì thế không thể kể bằng số lượng mà phải tính bằng chất lượng lao động theo tiêu chuẩn công nghệ mới. Việc lãnh đạo nâng cao trình độ cho công nhân không chỉ bằng việc tổ chức học tập mà vấn đề ở chỗ phải đi đôi với đổi mới và nâng cao trang thiết bị công nghệ mới. Nếu duy trì mãi thiết bị lạc hậu thì cũng không có điều kiện thúc đẩy công nhân học tập nâng cao kiến thức tay nghề. Trong điều kiện kinh phí hạn hẹp, mỗi cơ sở đào tạo cố gắng xây dựng cho được một cơ sở thực hành hiện đại. Tổ chức học tập theo ca kíp để khai thác hết công suất các thiết bị thực hành và tạo thói quen làm việc cho công nhân (phấn đấu tỷ lệ giờ lý thuyết và giờ thực hành tối thiếu 1-1). Hiện nay, một số cơ sở đào tạo đã kết hợp với tư nhân bỏ vốn đầu tư các trang thiết bị hiện đại cho học sinh thực hành và thu lệ phí (xây dựng phòng máy vi tính). Theo chúng tôi, Nhà nước nên cho phép và có quy định cụ thể để quản lý chặt chẽ và khai thác có hiệu quả, đảm bảo lợi ích cả hai bên.
- Liên kết đào tạo với các trường đại học, các viện nghiên cứu và các doanh nghiệp, nhằm phát huy tiềm năng chất xám từ các cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu. Đồng thời, tạo điều kiện cho người học được tiếp xúc với quy trình sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp.
- Để nâng cao chất lượng đầu vào của công nhân học nghề, cần có định nghiệp và hướng nghiệp, phân luồng cho học sinh ngay từ cấp học phổ thông. Tỷ lệ hướng nghiệp hiện nay mới đạt 25%, phấn đấu đạt 30% vào năm 2010.
- Tiến hành sửa đổi các tiêu chí ngạch bậc cho đào tạo và đào tạo lại đối với từng ngành nghề chuyên môn nhất định, bám sát trình độ phát triển khoa học – công nghệ. Các định mức, tiêu chuẩn chính xác là căn cứ để phân phối thu nhập theo lao động và cũng là tiêu chí để người học phấn đấu mà không xa rời thực tiễn.
- Từng bước xây dựng đội ngũ công nhân trí thức.
Nước ta xác định 4 ngành kinh tế mũi nhọn (tin học, công nghệ sinh học, vật liệu mới và tự động hóa). Đây là nhiệm vụ rất lớn đối với ngành dạy nghề, đòi hỏi phải xây dựng kế hoạch và quy hoạch đào tạo, bám sát chiến lược phát triển từng ngành. Ngoài nỗ lực của Nhà nước, đối với loại hình đào tạo này, cần mở rộng liên kết nhằm huy động mọi nguồn lực cho đào tạo. Trong đó, chú trọng các hình thức liên kết đào tạo với nước ngoài: Cử người đi học; mời chuyên gia giảng dạy; huy động vốn đầu tư phát triển giáo dục...
Đổi mới đào tạo và đào tạo lại nghề cho công nhân, từng bước xây dựng đội ngũ công nhân đông về số lượng, mạnh về chất lượng, là lực lượng nòng cốt thực hiện thắng lợi mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Các cấp ủy đảng cần quan tâm quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng những nhà kinh doanh có tài, có đức, các nhà quản lý giỏi và các cán bộ khoa học - kỹ thuật xuất thân từ công nhân có trình độ cao, có khả năng tiếp cận với công nghệ và phương thức kinh doanh hiện đại trong nền kinh tế thị trường, hội nhập. Quy hoạch nguồn nhân lực, đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân có trình độ cao để đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp mới, hiện đại. Chú trọng đào tạo đội ngũ công nhân trong các dân tộc thiểu số, ở miền núi, vùng sâu, vùng xa.
2. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với giáo dục trình độ chính trị, ý thức giai cấp của giai cấp công nhân.
Từ khi tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước đến nay, nhìn chung, một bộ phận lớn giai cấp công nhân nước ta có ý thức, nhận thức tương đối sâu sắc, rõ ràng về vị trí, vai trò của mình đối với công cuộc đổi mới đất nước, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Họ ý thức được rằng, mình là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong công cuộc, sự nghiệp này. Đồng thời, đa số công nhân tỏ thái độ tự hào, trân trọng về truyền thống vẻ vang của dân tộc, cũng như những giá trị truyền thống cao đẹp, quý báu mà tổ tiên, ông cha đã để lại; tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước trong công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế; vào tương lai, tiến đồ tươi sáng của đất nước, của dân tộc. Bên cạnh đó, nhiều công nhân, nhất là những công nhân có trình độ văn hóa khá cao, am hiểu khá sâu sắc về nghĩa vụ và quyền lợi của mình trong đời sống chính trị; về đặc điểm, tình hình và xu hướng phát triển của thời đại ngày nay; về nguyên nhân dẫn đến sự khủng hoảng của hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới. Họ tỏ thái độ tin tưởng vào vai trò, tác dụng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin trong thời đại ngày nay; vào mục tiêu, lý tưởng và tương lai của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản; vào tiền độ của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đáng chú ý là, họ khá am hiểu về những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê-nin cũng như của chủ nghĩa xã hội khoa học. Ngoài ra, đa số công nhân có tình cảm sâu sắc đối với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhất là đối với tư tưởng và tấm gương đạo đức của Người.
Để nâng cao trình độ chính trị, ý thức giai cấp của giai cấp công nhân nước ta trong thời kỳ mới, sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng cần tập trung vào một số nội dung sau:
- Các tổ chức chính trị - xã hội, trước hết là tổ chức đảng, công đoàn trong các doanh nghiệp cần quan tâm hơn nữa và có các biện pháp, hình thức thích hợp để tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, làm cho công nhân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với doanh nghiệp; hiểu rõ vị trí, vai trò của mình trong xã hội, đặc biệt trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế. Trên cơ sở đó vận động công nhân thực hiện đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước, bảo vệ quyền lợi chính đáng của công nhân.
- Cần có định hướng, giải pháp khả thi, đủ mạnh để không ngừng nâng cao đời sống vật chất cho công nhân, người lao động. Để làm được việc đó, ngoài việc hỗ trợ, ưu tiên đầu tư sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm đối với các doanh nghiệp làm ăn chưa giỏi nhưng có tiềm năng hoặc các doanh nghiệp mới được thành lập, cần lãnh đạo Nhà nước xây dựng hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ, tương đối hoàn thiện để kịp thời điều chỉnh quyền và lợi ích chính đáng của người lao động, bảo đảm cho họ có quyền tự chủ và tự do sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh, cũng như có thu nhập tương xứng với sức lao động. Điều nên lưu ý nữa là, cần quan tâm, tạo điều kiện cho công nhân có nơi ăn, chốn ở ổn định, tương đối khang trang, tiện ích. Nhà nước và các cấp chính quyền nên phối hợp, thỏa thuận với các doanh nghiệp, các cụm, khu công nghiệp có cách thức đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân; không nên để tình trạng công nhân phải đi thuê nhà ở trong dân, hoặc phải ở trong những căn nhà “ổ chuột”, tạm bợ, chật chội, thiếu thốn điện, nước và các tiện nghi khác.
- Lãnh đạo các cấp chính quyền, khuyến khích chủ doanh nghiệp cần có cơ chế, chính sách sát thực, kịp thời nhằm xây dựng và không ngừng nâng cao đời sống văn hóa - tinh thần cho giai cấp công nhân. Khi đời sống văn hóa - tinh thần của công nhân được nâng cao thì nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp và tích cực đến sự hình thành, phát triển ý thức chính rị của họ. Bởi vì, các phương tiện, hình thức sinh hoạt văn hóa, tinh thần như đọc sách, báo, xem ti-vi, biểu diễn văn hóa, nghệ thuật, phim ảnh… không chỉ là phương thức giải trí mà còn là phương thức chuyển tải thông tin, kiến thức, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước, và do đó, giúp cho việc nâng cao ý thức chính trị của người lao động. Nhà nước cùng với các doanh nghiệp nên có cơ chế, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để người lao động có được tương đối đầy đủ sách, báo, tài liệu, tranh ảnh có tính chất phổ thông và các phương tiện nghe, nhìn khác; đồng thời, đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa và các khu vui chơi, giải trí tại doanh nghiệp hoặc ở nơi trung tâm, giao điểm của các khu, cụm công nghiệp, như thư viện, câu lạc bộ, rạp chiếu phim, rạp hát, sân vận động, bể bơi, nhà thi đấu, luyện tập…
- Đẩy mạnh lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là tổ chức Công đoàn cần thường xuyên chăm lo việc giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ công nhân, người lao động. Quan tâm đổi mới công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao giác ngộ về giai cấp, giữ vững và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, làm cho công nhân lao động nhất trí và đi đầu trong việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, đấu tranh làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch. Xây dựng các chuẩn mực sống và làm việc có văn hoá như chuẩn mực trong lao động, trong sản xuất, trong quản lý, trong giao tiếp. Rèn luyện cho công nhân tác phong công nghiệp, làm việc khoa học, năng động, sáng tạo, có tính tổ chức, tính kỷ luật cao. Đầu tư thoả đáng để thông qua các nhà văn hoá lao động, câu lạc bộ công nhân, hệ thống truyền thông đại chúng nhằm đẩy mạnh các hoạt động văn hoá, thể dục thể thao. Đấu tranh chống các trào lưu văn hoá lai căng, đồi truỵ, phản động. Giữ gìn, phát huy truyền thống và bản sắc văn hoá dân tộc. Tăng mức hưởng thụ văn hoá nghệ thuật của công nhân, quan tâm đến đời sống tinh thần của nữ công nhân. Tổ chức các hoạt động nhân đạo, từ thiện, sống có tình nghĩa, đùm bọc lẫn nhau. Không ngừng đổi mới cách thức tuyên truyền, giáo dục giai cấp công nhân về vai trò, sứ mệnh lịch sử của mình trong thời kỳ mới. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, giáo dục cho họ những nội dung cơ bản trong chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là những chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ, quyền lợi của người lao động. Bên cạnh đó, cần khơi dậy ở họ tinh thần yêu nước, ý thức tự hào dân tộc, tinh thần tự chủ, sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh.
- Cần nhanh chóng xây dựng, kiện toàn các tổ chức cơ sở đảng và các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là tổ chức Công đoàn tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành cần có biện pháp, cách thức để các tổ chức chính trị - xã hội này hoạt động có chất lượng, hiệu quả, tránh hình thức, một chiều, hoặc bị giới chủ mua chuộc, lợi dụng và do vậy, quyền và lợi ích chính đáng của người lao động vẫn thường xuyên bị xâm hại. Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Đảng và Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ thu nhập hoặc tăng phần phụ cấp trách nhiệm cho các cán bộ, viên chức thuộc các tổ chức chính trị - xã hội, để góp phần giúp họ yên tâm công tác và hết sức, hết lòng với người lao động. Bên cạnh đó, Nhà nước nên sửa đổi, bổ sung Bộ Luật Lao động và các luật liên quan khác để quyền và lợi ích của người lao động ngày càng được bảo đảm hơn. Đặc biệt, cần sớm xây dựng, ban hành Luật Đình công, nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu điều chỉnh và quản lý hoạt động đình công của người lao động - một dạng hoạt động đang trở thành vấn đề bức xúc hiện nay và ảnh hưởng không nhỏ đến tâm tư, tình cảm cũng như ý thức chính trị nói chung của người lao động.
- Thông qua các chính sách, Nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và từng người lao động phải đẩy mạnh công tác giáo dục - đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, nâng cao chất lượng lao động để nhanh chóng đưa đội ngũ công nhân, viên chức, lao động ra khỏi điểm xuất phát thấp kém về tri thức và khả năng đảm bảo thích ứng với cơ chế thị trường, tiếp cận nhanh với công nghệ, khoa học kỹ thuật hiện đại. Tổ chức thực hiện có hiệu quả chiến lược đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo cán bộ, công chức, nâng cao tay nghề cho công nhân. Các ngành, các địa phương, các doanh nghiệp dành kinh phí để tổ chức tốt việc học bổ túc văn hoá, tin học, ngoại ngữ, tiếp thị, đào tạo lại nghề, đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ tại địa phương và doanh nghiệp. Khuyến khích, tạo điều kiện cho công nhân lao động tự học tập nâng cao trình độ trên nhiều lĩnh vực theo cơ chế của thị trường lao động, bảo đảm cho công nhân lao động giỏi một nghề, biết nhiều nghề.
Chú trọng và nâng cao chất lượng công tác đào tạo nghề, trình độ học vấn, trí thức hóa công nhân.
Trong cơ chế mới và trong điều kiện đổi mới thiết bị, đưa quy trình công nghệ mới, tiên tiến, hiện đại vào sản xuất, cũng như từ yêu cầu, đòi hỏi của quá trình CNH, HĐH thì công tác đào tạo công nhân cần được hết sức coi trọng. Cần phải “đặc biệt coi trọng một đội ngũ công nhân lành nghề, những nhà kinh doanh có tài, những nhà quản lý giỏi và các nhà khoa học, kỹ thuật có trình độ cao”. Đi đôi với đào tạo mới, cần chú trọng đào tạo lại để có những công nhân, cán bộ có đủ điều kiện tiếp cận với cơ chế thị trường, đáp ứng được yêu cầu “đổi mới công nghệ, thiết bị, nâng cao trình độ công nghệ của các cơ sở sản xuất, hiện đại hóa công nghệ truyền thống”. Đó là đòi hỏi bức thiết, khách quan của nền kinh tế nước ta hiện nay.
Công tác đào tạo nhân lực phải được quan tâm thường xuyên bằng những chính sách thiết thực và có hiệu quả. Công nhân và con em công nhân cần được xem là đối tượng ưu tiên để tiến hành phổ cập giáo dục. Có thể và cần phổ cập giáo dục phổ thông trung học cho công nhân trẻ và con em công nhân. Khuyến khích và tạo điều kiện cho công nhân học lên trên cấp phổ thông trung học. Có chính sách hợp lý để tuyển chọn được một bộ phận thanh niên ưu tú, nhất là con em công nhân nhiều đời vào các trường dạy nghề.
Mạnh dạn và khẩn trương đào tạo đội ngũ giám đốc trẻ, giỏi nghề, năng động, sáng tạo xuất thân từ công nhân, hoặc đã trực tiếp là công nhân và định kỳ nâng cao nghiệp vụ sản xuất, kinh doanh, đạt tiêu chuẩn quốc tế, đi đôi với việc đào tạo đội ngũ thợ trẻ, lành nghề (bằng con đường đào tạo trong nước và gửi đi học ở nước ngoài) vừa trẻ hóa, vừa nâng cao tri thức và khả năng sáng tạo cho đội ngũ công nhân; tổ chức tốt việc đào tạo lại khi chuyển đổi công nghệ mới. Chú trọng công tác đào tạo và phát triển lực lượng công nhân trong các dân tộc ít người, coi đó là một nhiệm vụ chính trị quan trọng. Chú trọng cả số lượng và chất lượng. Kết hợp đúng đắn, có hiệu quả chính sách kinh tế với chính sách xã hội và chính sách dân tộc.
Trước mắt, Đảng cần tập trung lãnh đạo hoàn thiện chính sách và đẩy mạnh thực hiện chính sách đào tạo, đào tạo lại cho lực lượng công nhân, người lao động, để giai cấp công nhân có trình độ chính trị, học vấn, chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HÐH đất nước. Tiếp tục lãnh đạo hoàn thiện chính sách tiền lương, tiền công và công tác tổ chức, cán bộ trong các loại hình doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế để bảo đảm cuộc sống công nhân, lao động và gia đình họ. Ðặc biệt, quan tâm lãnh đạo hoàn thiện chính sách nhà ở, có cơ chế, chính sách cụ thể để hỗ trợ về nhà ở cho đối tượng có thu nhập thấp, những gia đình công nhân nghèo và có chính sách huy động các nhà đầu tư xây dựng khu tập thể cho công nhân thuê nhằm bảo đảm cho công nhân có môi trường sống lành mạnh.
[1] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ sáu khóa X, Nxb. CTQG, 2008, tr. 45-46.
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ sáu khóa X, Nxb. CTQG, 2008, tr. 49-50.
[3] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ sáu khóa X, Nxb. CTQG, 2008, tr. 54.

Không có nhận xét nào: