Thứ Tư, 29 tháng 10, 2008

ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHẰM XÂY DỰNG GIAI CẤP CÔNG NHÂN NGÀY CÀNG TIÊN TIẾN, HIỆN ĐẠI

ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHẰM XÂY DỰNG GIAI CẤP CÔNG NHÂN NGÀY CÀNG TIÊN TIẾN, HIỆN ĐẠI

Nguyễn Thị Bạch
Trong quá trình xây dựng và phát triển, Công đoàn Việt Nam thực sự là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động Việt Nam tự nguyện lập ra dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam; là trường học chủ nghĩa xã hội của người lao động. Theo quy định của pháp luật hiện hành, công đoàn đại diện và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; có trách nhiệm tham gia với Nhà nước phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người lao động; đại diện và tổ chức người lao động tham gia quản lý cơ quan, đơn vị, tổ chức, quản lý kinh tế - xã hội, quản lý Nhà nước; trong phạm vi chức năng của mình, thực hiện quyền kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan, đơn vị, tổ chức theo quy định của pháp luật; có trách nhiệm tổ chức, giáo dục, động viên người lao động phát huy vai trò làm chủ đất nước, thực hiện nghĩa vụ công dân, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trong sự nghiệp đổi mới, thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, công đoàn đã khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng góp phần xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng tiên tiến, hiện đại, xây dựng quan hệ hài hoà giữa người lao động và người sử dụng lao động. Nghị quyết HNTW 6 khoá X đánh giá “Công đoàn và các tổ chức chính trị - xã hội khác có nhiều đóng góp tích cực vào việc xây dựng giai cấp công nhân”.
Tuy nhiên, trước những biến đổi phức tạp về cơ cấu giai cấp công nhân hiện nay, trước những bức xúc nảy sinh ngày càng phức tạp về tiền lương, nhà ở, tai nạn lao động, bảo hiểm xã hội, y tế… đòi hỏi tổ chức công đoàn phải thường xuyên đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của mình để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. Để phát huy những thành tích đã đạt được và từng bước vượt qua những khó khăn, thách thức trong quá trình hội nhập nền kinh tế thế giới, Hội nghị Trung ương 6 khoá X chỉ rõ phải “Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của tổ chức công đoàn các cấp”.
Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khoá X, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phấn đấu đến năm 2013 có 70% trở lên số công đoàn cơ sở doanh nghiệp ký thỏa ước lao động tập thể, 100% cán bộ công đoàn các cấp được đào tạo bồi dưỡng, tập huấn về lý luận nghiệp vụ công đoàn; hàng năm có trên 80% công đoàn cơ sở ở các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp thuộc khu vực nhà nước và 40% công đoàn cơ sở ở khu vực ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt tiêu chuẩn “công đoàn cơ sở vững mạnh”, có 10% đạt tiêu chuẩn “công đoàn cơ sở vững mạnh xuất sắc”; hàng năm có 100% cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp nhà nước tổ chức hội nghị cán bộ, công chức; giới thiệu mỗi năm ít nhất 30.000 công nhân ưu tú để các cấp ủy đảng xem xét, kết nạp…
Thực hiện mục tiêu trên đòi hỏi các cấp công đoàn cần không ngừng đổi mới tổ chức và hoạt động của mình cả về nội dung và phương thức hướng mạnh hoạt động về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu, lấy công nhân, viên chức, lao động làm đối tượng vận động, lấy chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, viên chức, người lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội làm mục tiêu hoạt động. Công đoàn cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị, ý thức tự lực, tự cường, tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên định con đường xã hội chủ nghĩa cho công nhân; tập hợp trí tuệ của công nhân để tham gia xây dựng, bổ sung, sửa đổi và thực hiện chính sách, pháp luật. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn cơ sở, nhất là chủ tịch công đoàn cơ sở ở doanh nghiệp của tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, về trình độ chính trị, hiểu biết chính sách, pháp luật lao động và kỹ năng công tác. Cụ thể:

1. Về nội dung hoạt động: tổ chức công đoàn các cấp phải bám sát chức năng, nhiệm vụ để xác định nội dung hoạt động phù hợp với lĩnh vực và điều kiện thực tế của mỗi ngành, mỗi cấp. Nói chung, nội dung hoạt động của công đoàn cần tập trung vào một số vấn đề chủ yếu sau:
- Xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động nhằm chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần thiết thực của công nhân. Với vai trò là đại diện và tổ chức người lao động tham gia với Nhà nước xây dựng và thực hiện chương trình phát triển kinh tế - xã hội, chính sách, cơ chế quản lý kinh tế, chủ trương, chính sách liên quan đến quyền, nghĩa vụ và lợi ích của người lao động; tham gia với cơ quan, đơn vị tổ chức hữu quan giải quyết việc làm, tổ chức dạy nghề, nâng cao trình độ nghề nghiệp, văn hoá, khoa học, kỹ thuật cho người lao động. Đồng thời, công đoàn có trách nhiệm chăm lo đời sống văn hoá, hoạt động thể dục thể thao, tổ chức nghỉ ngơi, du lịch cho người lao động.
Hàng năm, công đoàn cơ sở phối hợp với các tổ chức đoàn thể khác trong đơn vị, doanh nghiệp phát động các hoạt động thể dục thể thao, văn hoá, văn nghệ, du lịch; tổ chức thăm hỏi, động viên và ủng hộ về vật chất đối với gia đình công đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn, ốm đau, rủi ro do thiên tai…
- Luôn quan tâm sát sao, bảo vệ kịp thời quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân: Chủ động phát hiện những sai phạm về việc thực hiện chính sách tiền lương (mức lương tối thiểu, nâng lương), phụ cấp, tiền thưởng của người sử dụng lao động và có kiến nghị, yêu cầu thực hiện đúng quy định của pháp luật, thoả ước tập thể, hợp đồng lao động đã được ký kết, bảo đảm lợi ích của người lao động. Thực hiện chức năng giám sát về vệ sinh, an toàn lao động trong doanh nghiệp, kịp thời phát hiện những vi phạm và kiến nghị thực hiện để bảo vệ sức khoẻ, tính mạng của người lao động (dụng cụ bảo hộ lao động, môi trường làm việc; khám sức khỏe định kỳ, nhất là môi trường làm việc trong các ngành độc hại, nặng nhọc. Luật Công đoàn năm 1990 quy định “Công đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo hộ lao động. Khi phát hiện nơi làm việc có dấu hiệu nguy hiểm đến tính mạng người lao động, công đoàn có quyền yêu cầu người có trách nhiệm thực hiện ngay các biện pháp bảo đảm an toàn lao động, kể cả trường hợp phải tạm ngừng hoạt động, nếu thấy cần thiết”.
- Tổ chức cho công nhân, viên chức, lao động tham gia đóng góp ý kiến xây dựng, thực hiện và kiểm tra, giám sát các chế độ, chính sách, pháp luật có liên quan trực tiếp đến người lao động, mà trước hết là các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, chính sách hội nhập và phát triển kinh tế nhiều thành phần; khai thác các nguồn lực trong các thành phần kinh tế; tích cực tham gia sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.
- Phối hợp với các cấp chính quyền và các thành viên của Mặt trận Tổ quốc triển khai xây dựng và thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, tổ chức đại hội công nhân, viên chức trong doanh nghiệp nhà nước, hội nghị cán bộ công chức trong các cơ quan hành chính, sự nghiệp, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Ban thanh tra nhân dân, Hội đồng hòa giải lao động tại cơ sở. Xây dựng quan hệ lao động hài hòa trong các loại hình doanh nghiệp, tham gia giải quyết tranh chấp lao động và đình công thông qua đối thoại, hòa giải, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động và doanh nghiệp.
- Công đoàn cơ sở đại diện cho người lao động ký thoả ước lao động tập thể với giám đốc xí nghiệp thuộc các thành phần kinh tế; giám sát việc ký kết và thực hiện hợp đồng lao động. Công đoàn tham gia với cơ quan Nhà nước giải quyết khiếu nại, tố cáo của người lao động theo pháp luật. Đồng thời, công đoàn đại diện cho người lao động thương lượng với thủ trưởng cơ quan, đơn vị, tổ chức để giải quyết các tranh chấp lao động xảy ra trong cơ quan, đơn vị, tổ chức mình.
- Tổ chức các phong trào thi đua yêu nước trong công nhân, viên chức, lao động, trọng tâm là thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, cải tiến mẫu mã. Mục tiêu thi đua là nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, tạo việc làm, đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động. Phát triển và nâng cao hiệu quả phong trào thi đua Giỏi việc nước, đảm việc nhà trong nữ công nhân, viên chức, lao động; phong trào thi đua phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn; phong trào học tập, nâng cao tay nghề, trình độ học vấn đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển. Tiếp tục cuộc vận động thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, chống lãng phí.
- Mở rộng phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và cuộc vận động Xây dựng nếp sống văn hóa công nghiệp, phòng chống tệ nạn ma túy, mại dâm và đại dịch HIV/AIDS, phấn đấu có nhiều cơ quan, doanh nghiệp không có người nghiện ma túy và các tệ nạn xã hội, tổ chức tốt các hoạt động văn hóa thể thao, góp phần nâng cao đời sống tinh thần trong công nhân, viên chức, lao động.
- Vận động công nhân, viên chức, lao động tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh; tham gia công cuộc cải cách hành chính. Chăm lo bồi dưỡng cho công nhân, viên chức, lao động để giới thiệu với Đảng xem xét kết nạp; phát hiện, giới thiệu những người ưu tú để Đảng bồi dưỡng đưa vào cấp ủy và bộ máy lãnh đạo chính quyền các cấp; tham gia phát triển cơ sở Đảng trong các loại hình doanh nghiệp.
2. Về đổi mới phương thức hoạt động
Thực hiện những nội dung hoạt động trên cần phải có những cách thức, biện pháp phù hợp, có thể nội dung không mới nhưng cần phải có cách làm mới để phát huy tính tích cực, chủ động của công nhân, trách nhiệm cao của người sử dụng lao động, của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong xây dựng giai cấp công nhân đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế thế giới.
+ Bám sát cơ sở, lắng nghe thấu đáo những nguyện vọng, bức xúc của công nhân, thực sự là chỗ dựa tinh thần và là người bảo vệ quyền lợi của công nhân từ cơ sở… Cán bộ công đoàn nên trưởng thành từ thực tiễn, từ công nhân trực tiếp sản xuất.
+ Bám sát định hướng chỉ đạo của cấp uỷ cơ sở để xây dựng quy chế hoạt động, chương trình hoạt động toàn khoá và từng năm, lấy ý kiến đóng góp của công nhân, ý kiến của cấp uỷ cơ sở và công đoàn cấp trên – chú ý đến kế hoạch xây dựng giai cấp công nhân trong phạm vi thẩm quyền, trách nhiệm của công đoàn cơ sở (phát hiện, lựa chọn, giới thiệu, đề nghị gửi đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, chính trị; kế hoạch phát triển đảng viên; phổ biến học tập chủ trương, chính sách mới, nghe thời sự… )
+ Phối hợp với chủ doanh nghiệp kịp thời giải quyết những yêu cầu, bức xúc của công nhân; phấn đấu giải quyết bãi công, đình công, lãn công từ cơ sở.
+ Tăng cường trao đổi, học tập kinh nghiệm giữa các tổ chức công đoàn cơ sở. Trong cơ chế thị trường, công nhân năng động, công đoàn sáng tạo và ở mỗi ngành, mỗi lĩnh vực đều có những kinh nghiệm quý về nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của công đoàn. Do đó, công đoàn cần tổ chức các hội nghị khu vực, hội nghị của ngành để trao đổi kinh nghiệm, học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
Cùng với các hoạt động trên, trong xu thế hội nhập và phát triển, Công đoàn Việt Nam mở rộng hoạt động đối ngoại theo hướng đa phương hóa, đa dạng hóa, đẩy mạnh đối thoại, trao đổi kinh nghiệm, tăng cường đoàn kết, hữu nghị, hợp tác với công nhân, lao động và công đoàn các nước trên tinh thần xây dựng, bình đẳng, hữu nghị và cùng có lợi, góp phần vào cuộc đấu tranh chung nhằm xây dựng một thế giới vì hòa bình, phát triển, tiến bộ, vì quyền và lợi ích của người lao động.
+ Xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, lập trường kiên định, năng đông, sáng tạo, nhiệt tình, phong cách làm việc dân chủ, khoa học, trí tuệ, nắm vững quy định của pháp luật - trước hết là pháp luật về lao động, dân sự, hình sự để kịp thời bảo vệ lợi ích của công nhân; biết cách đàm phán với công nhân, đấu tranh với người sử dụng lao động một cách hiệu quả, xây dựng mối quan hệ chân tình, trách nhiệm và văn minh giữa người lao động và người sử dụng lao động, bảo đảm sự phát triển chung của doanh nghiệp và giữ vững trật tự, trị an, nếp sống và lao động văn minh, đúng pháp luật, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, của giai cấp công nhân Việt Nam.

Không có nhận xét nào: